„Za dwadzieścia lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”

Dunnottar Castle – najbardziej spektakularny zamek w Szkocji

Dunnottar Castle – prawda, że piękny i unikatowy w swej formie, miejscu i otoczeniu? Ten prawdopodobnie najbardziej spektakularny zamek to nie tylko twór wybujałego wyobraźnią artysty. Dunnottar (w j. szkockiem gaelickim Dun Fhoithear oznacza „fort na opadającym zboczu”) zbudowany na czerwonej skale, wystającej nad powierzchnię Morza Północnego od około 440 mln lat, stanowiącej niezwykle trwały konglomerat zwany „zlepieńcem”.

Z racji położenia Dunnottar odegrał – i to wielokrotnie na przestrzeni wieków – ważną rolę obronną, zapisując się na kartach historii Szkocji, najbardziej zaś wyraziście wydarzeniami w czasach średniowiecza. A działo się tutaj sporo i za sprawą głównie tego, że  budowla wznosi się tuż nad szlakami żeglugowymi w kierunku północnej Szkocji, położona na wąskiej przybrzeżnej terasie prowadzącej przez torfowisko Portlethen do miasta Aberdeen.

Historia zamku sięga jednak czasów zdecydowanie bardziej zamierzchłych. Pobliskie tereny zamieszkiwali niegdyś Piktowie, a na północ od Dunnottar w miejscu iglicy skalnej Dunnicaer odkryto najstarszy piktyjski fort, założony przez ten lud prawdopodobnie między 5000 r. p.n.e. a 700 r. n.e.

Prawdopodobnie  najwcześniejsze pisemne wzmianki o Dunnottar znaleźć można w Annałach z Ulster. W szkockich kronikach odnotowano śmierć króla Domnalla II, pierwszego władcy i króla Alby, w czasie ataku Wikingów na to miejsce w IX wieku. Król Domnall zginął podczas walk, natomiast Wikingowie zniszczyli zamek. Budowla musiała zostać później odbudowana. Według zapisków Symeona z Durham w 934 roku król Aethelstanof Wessex poprowadził wojska na Szkocję i atakował północny obszar, aż do zamku Dunnottar. Można uznać to za pierwszą wielką bitwę między Szkotami i Anglikami, a czas za emanacje podziałów i początek rozdziału dwóch ośrodków władzy na  Wyspach Brytyjskich. W tym przypadku Konstantyn II (król Szkocji) oparł się podbojowi prowadzonemu przez króla Wessex – udało mu się przetrwać miesięczne oblężenie zamku.

Za panowania króla Wilhelma Lwa (panowanie w latach 1165-1214), zamek Dunnottar był siedzibą lokalnej administracji. W 1276 roku William Wishart, biskup Saint Andrews, konsekrował nowy kamienny kościół w stylu normandzkim na szczycie wychodni, dziś – najstarszej części zamku. W czasie wojen o niepodległość na zamku stacjonowali żołnierze króla Anglii Edwarda I, zwanego „Młotem na Szkotów”, który po zdobyciu Walii, upatrzył sobie Szkocję na drodze do umocnienia kontroli nad Wyspami Brytyjskimi. Jego próby ujarzmienia Szkocji nie powiodły się, wzniecając narodowy bunt i powstanie, na czele którego stanął charyzmatyczny William Wallace oraz na północy kraju –  Andrew de Moray. W 1297 roku armia Williama Wallace’a oblegała zamek Dunnottar, zdobywając go i paląc z uwięzionym wewnątrz angielskim garnizonem. Wieść niesie, że w części zamku uwięzionych i żywcem spalonych zostało blisko 4 000 żołnierzy. Po oblężeniu zostały tylko ruiny. Ruiny zdobiły to miejsce do XIVw.. W XIV wieku Dunnottar otrzymał od króla Jakuba V niejaki Robert Bruce. Pod koniec pierwszej dekady XIV wieku William Keith przebudował wcześniejsze fortyfikacje, które prawdopodobnie były drewniane, na kamienne. Wybudował on mur tzw. kurtynowy,  który otoczył szczyt klifu i wieżę mieszkalną (donżon), która stoi tutaj do dziś. Potomkowie Williama Keitha zostali w połowie XV wieku hrabiami-marszałkami, a zamek Dunnottar znajdował się w ich posiadaniu aż do XVIII wieku, będąc świadkiem wielu wydarzeń historycznych Szkocji.

Podczas powstania jakobickiego w 1715 roku 10. hrabia-marszałek George Keith stanął po stronie przegranych. Powstanie upadło, sam Keith zbiegł na kontynent europejski. Za udział w powstaniu został skazany za zdradę, a rok po ucieczce wszystkie jego tytuły i cały majątek, w tym zamek Dunnottar przejęła Korona. Finalnie zamek sprzedano firmie budowlanej w Yorku, która wywiozła z niego wszystko, co dało się przewieźć i nadawało się do dalszego użycia. Hrabia George Keith, 10. zmarł bez potomka, więc tytuł hrabiego-marszałka przepadł razem z nim. Wiele lat później ród Keithów odzyskał zamek Dunnottar, ale dopiero w 1925 roku, kiedy to budowlę kupił ród Pearsonów, 1. wicehrabina lady Cowdray podjęła próbę ocalenia budowli przed całkowitą dewastacją i ruiną. Podjęła prace renowacyjne, a następnie udostępniła zamek zwiedzającym. Obecnie budowla znajduje się w posiadaniu Charlesa Anthony’ego Pearsona, młodszego syna 3. wicehrabiego Cowdray.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Strona używa plików cookies w celu łatwiejszego funkcjonowania. Przebywając na stronie wyrażasz zgodę na ich używanie.